Jan Paweł II w Meksyku

Papież Jan Paweł II dał się poznać światu przede wszystkim jako niestrudzony pielgrzym. Każda podróż Ojca Świętego była, jak sam kiedyś powiedział, „autentyczną pielgrzymką do żywego sanktuarium Ludu Bożego.” Papież podróżował, aby głosić Ewangelię, utwierdzać w wierze, nieść słowa pocieszenia, spotykać się z ludźmi. W ciągu swojego pontyfikatu Jan Paweł II odbył 105 podróży na wszystkie kontynenty świata. Geografia papieskich podróży utożsamia się z kompleksowością rożnych sytuacji ludzkich. Papież odwiedzał między innymi kraje cierpiące z powodu wojen, łamania praw człowieka, niesprawiedliwości, będąc głosem tych, którzy tego głosu nie mieli, bo jak sam stwierdził przy licznych okazjach, że „drogą Kościoła jest człowiek”.

Jednym z najczęściej odwiedzany przez Jana Pawła II krajów był Meksyk. Był tu aż pięć razy w latach 1979, 1990, 1993, 1999 i 2002. Jego pierwsza podróż apostolska poza granice Watykanu odbyła się właśnie do Meksyku. Każda podróż Papieża do tego kraju zostawiała głęboki ślad w sercach Meksykanów. Za każdym razem wiele milionów ludzi uczestniczyło w papieskich spotkaniach i Mszach, modlitwą, śpiewem i autentyczną latynoską radością wyrażając przywiązanie do tego Papieża z tak dalekiego kraju, który stał się jednym z nich, stał się Meksykaninem.

 

PIERWSZA PIELGRZYMKA DO MEKSYKU (1979)

Czas trwania: 26 – 31 styczeń 1979 roku (I Podróż Apostolska – Dominikana, Meksyk, Bahamy).
Główny cel podróży: Zakończenie III Konferencji Generalnej Biskupów Ameryki Łacińskiej w Puebla.
Odwiedzone miejsca: Miasto Meksyk, Puebla, Cuilapan, Oaxaca, Guadalajara.

Kulisy organizacji Pielgrzymki – wspomina organizator, śp. Jerzy Skoryna*:

Kiedy kardynał Wojtyła został wybrany na papieża, zwróciłem się do księdza arcybiskupa:
– Ekscelencjo, Ojciec Święty będzie tutaj niebawem – powiedziałem spokojnie.  On popatrzył na mnie jak wariata, niewiele brakowało aby poprosił by mi założono kaftan bezpieczeństwa. Ale zrozumiał, że jestem niegroźnym wariatem, więc tylko powiedział:
– Ojciec Święty do Meksyku nie przyjedzie.
– Dlaczego Ekscelencjo? – pytałem.
– Widzi Pan, Ojciec Święty Paweł VI został zaproszony ale umarł. Jan Paweł I też został zaproszony ale odmówił. A teraz – do tego „niebawem” – jest bardzo mało czasu.  Wobec tego Ojciec Święty do Meksyku nie przyjedzie.
– Gdybym był w sandałach od Ojca Świętego, to bym do Meksyku jednak przyjechał. I tym samym składam oficjalne podanie, że pragniemy przywitać Ojca Świętego na lotnisku. Później planowane jest spotkanie w nuncjaturze, msza święta w Bazylice Gwadelupińskiej i potem oficjalnie pożegnanie Ojca Świętego na lotnisku – dodałem jednym tchem.

Chodziłem kilka tygodni do nuncjatury ale nie otrzymałem żadnej odpowiedzi. Już nie pamiętam – ostatnie dni grudnia, czy pierwsze dni stycznia, telefon odbiera moja żona i mówi:
– Jego Ekscelencja Ks. Arcybiskup Gerolamo Prigione, nuncjusz. Przejąłem słuchawkę i usłyszałem:
– Jest Pan trzecią osobą, po mnie i moim sekretarzu. Ojciec Święty do Meksyku przyleci. W tej chwili nie potrafię powiedzieć daty ani programu.  W każdym razie niech Pan się szykuje na przyjazd i zorganizowanie spotkań z Janem Pawłem II.

I tak właśnie sprawa ruszyła. To był rok 1978. Ojciec Święty przyjechał końcem stycznia 1979 roku. Jakoś po wojskowemu dałem sobie radę i razem z policją zorganizowaliśmy obstawę jak trzeba.

Program Pielgrzymki: 

26 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Przemówienie na zakończenie Mszy Świętej w Katedrze w Mieście Meksyk.
Po przylocie do stolicy Meksyku Jan Paweł II uczestniczył we Mszy Świętej celebrowanej w Kościele Katedralnym, a na końcu w krótkim przemówieniu wyraził zadowolenie z pobytu na ziemi meksykańskiej i obiecał modlitwę za każdego mieszkańca tego kraju.

26 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie z Korpusem Dyplomatycznym akredytowanym przy Rządzie Stanów Zjednoczonych Meksyku.
Po Mszy Świętej Jan Paweł II pojechał do siedziby Nuncjatury Apostolskiej, gdzie spotkał się z Korpusem Dyplomatycznym. Podczas przemówienia wyraził szacunek dla pracy dyplomatów, wskazał współczesne zagrożenia nękające ludzkość, zwłaszcza podkreślając brak pokoju w wielu częściach świata, nawiązał do współpracy i solidarności między wszystkimi krajami świata, a także poruszył temat emigrantów i uciekinierów wzywając do światowej solidarności w celu rozwiązania tego dramatycznego problemu.

27 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Przemówienie do kapłanów diecezjalnych i zakonnych podczas Mszy Świętej w Bazylice w Guadalupe.
W godzinach rannych Jan Paweł II celebrował Mszę Świętą w Bazylice w Guadalupe. W homilii zwrócił się do kapłanów i podziękował za świadectwo wielu kapłanów diecezjalnych i zakonnych pracujących nieraz w bardzo trudnych warunkach, wezwał ich do odnowienia swojego powołania, które jest zarazem powołaniem całego Kościoła, podkreślił znaczenie świętości w życiu codziennym oraz w pracy apostolskiej, przypomniał o wymiarze służebnym powołania i przestrzegł przed zbytnim angażowaniem się kapłanów w sprawy społeczne, zapominając o innym, duchowym wymiarze służby.

27 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie z Siostrami Zakonnymi w Sanktuarium Matki Bożej z Guadalupe.
Po Mszy Świętej Jan Paweł II spotkał się z siostrami zakonnymi i w przemówieniu wyraził zadowolenie z pracy i świadectwa dawanego przez siostry zakonne w różnych sektorach życia codziennego w szkołach, szpitalach, parafiach, zwrócił uwagę na niebezpieczeństwa związane z powołaniem: modlitwa zastąpiona przez działanie, świecka interpretacja ślubów zakonnych, opuszczanie życia wspólnotowego, radykalizacje ideologiczne chrześcijaństwa, oraz podkreślił znaczenie modlitwy w życiu zakonnym i opcję na rzecz ubogich widzianą od strony Ewangelii.

28 stycznia 1979 – Puebla – Spotkanie z uczestnikami spotkania ekumenicznego
Jan Paweł II wyraził radość z zaproszenia na to spotkanie, podkreślił znaczenie swojego pontyfikatu dla sprawy ekumenizmu i wezwał wszystkich obecnych do odmówienia najbardziej ekumenicznej modlitwy „Ojcze nasz”.

28 stycznia 1979 – Puebla – Przemówienie do uczestników III Konferencji Ogólnej Biskupów Ameryki Łacińskiej
Jan Paweł II pozdrowił uczestników spotkania, wspomniał o poprzednich konferencjach w Rio de Janeiro i Medellin, przypomniał o intepretacji osoby Chrystusa i Ewangelii z chrześcijańskiego, a nie socjologicznego punktu widzenia, pokreslił, że jedynym zadaniem Kościoła jest głoszenie Ewangelii, wskazał na centralność człowieka i Boga w misji Kościoła, wezwał do większej jedności między biskupami a kapłanami, zakonnikami i Ludem Bożym, przypomniał, że jednym z zadań Kościoła jest promowanie ludzkiej godności przeciwko niesprawiedliwości, wyzyskowi, łamianiu praw człowieka, podkreślił naukę społeczną Kościoła o ekonomii i polityce zwłaszcza wobec najbiedniejszych, przypomniał, że wyzwolenie człowieka musi byc integralne, a nie może się skupiać wyłącznie na płaszczyźnie społeczno-polityczno-kulturowej, oraz wskazał priorytety pracy duszpasterkiej w Ameryce Łacińskiej, takie jak rodzina, powołania kapłańskie i zakonne i młodzież.

29 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie z chorymi dziećmi w Szpitalu Dziecięcym w Mieście Meksyk
Jan Paweł II po obejściu szpitala dziecięcego i bezpośrednich kontaktach z dziećmi podziękował im za przyjęcie, podkreślił przyjaźń jaka ich łączy, oraz obiecał modlitwę udzielając swego błogosławieństwa.

29 stycznia 1979 – Cuilapan – Spotkanie z Indianami i chłopami z Meksyku
Podczas spotkania z autochtonicznymi mieszkańcami Meksyku Jan Paweł II podziękował za obecność oraz za słowa skierowane do niego przez przedstawicieli wspólnot indiańskich i chłopskich, przypomniał pracę wielu misjonarzy, którzy głosząc Ewangelię potrafili uszanować kulturę Indian, podkreślił, że jego wizyta jest znakiem szacunku, ale także i troski o Indian, chłopów i najbiedniejszych, że chce być głosem tych, którzy tego głosu nie mają, wskazał na problemy związane z ziemią i potrzebę reform rolnych, wezwał do solidarności i współpracy między organizacjami na rzecz godności pracy, oraz skrytykował klasę posiadaczy za niesprawiedliwości i krzywdy wyrządzane najbiedniejszym.

29 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie z członkami organizacji katolickich
Podczas spotkania Jan Paweł II podziękował za obecność przedstawicieli wielu organizacji katolickich z kraju, wezwał do pogłębiania swego świeckiego powołania wśród obowiązków codziennego życia i w zajęciach profesjonalnych, a także do lektury encykliki „Lumen Gentium” o roli świeckich w świecie i w misji Kościoła, zachęcił do większego zaangażowania się świeckich w troskę o pokój i sprawiedliwość, o jedność rodziny, o wychowanie młodzieży, oraz zachęcił do dawania świadectwa dzisiejszemu światu.

30 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie z uczniami Instytutu „Miguel Angel” w Mieście Meksyk
Jan Paweł II udał się do siedziby Instytutu „Miguel Angel” i w przemówieniu podziękował za obecność tylu młodych ludzi, którzy są nadzieją dla Kościoła, przypomniał o formacji integralnej młodych ludzi na bazie autentycznie ludzkiej i chrześcijańskiej, zachęcił do ułożenia swego życia na skale, którą jest Jezus Chrystus, i do zaufania mu w każdej sytuacji życiowej, wskazał na problemy milionów osób, które są pozbawione dostępu do edukacji, i wezwał do zaangażowania się w wyeliminowanie problemu analfabetyzmu.

30 stycznia 1979 – Guadalajara – Spotkanie z mieszkańcami ubogiej dzielnicy Santa Cecilia
Podczas pełnego wzruszeń spotkania z mieszkańcami biednej dzielnicy Santa Cecilia Jan Paweł II potwierdził umiłowanie ubogich przez Chrystusa i Kościół, przypomniał o opcji na rzecz ubogich, zachęcił do oddania swego życia Chrystusowi i do bycia budowniczymi własnej godności, i wezwał do międzyludzkiej solidarności w celu wyeliminowania ubóstwa.

30 stycznia 1979 – Guadalajara – Spotkanie z robotnikami
Podczas kolejnego spotkania, tym razem z robotnikami, Jan Paweł II przypomniał naukę Kościoła o pochodzeniu Chrystusa ze środowiska robotniczego tamtej epoki, nazwał robotników nadzieją Kościoła, wskazał na szacunek i godność pracy, przypomniał chrześcijańską koncepcję pracy, która opiera się na transformacji i współtworzeniu świata w duchu służby i braterstwa, wezwał do wysiłków na rzecz sprawiedliwości, przypomniał, że brak pracy jest deptaniem godności człowieka, oraz zaprosił do budowania głębokich relacji międzyludzkich w rodzinach.

30 stycznia 1979 – Guadalajara – Spotkanie z klerykami diecezjalnymi i zakonnymi
Po spotkaniu z robotnikami, Jan Paweł II udał się do miejscowego seminarium duchownego, gdzie spotkał się z klerykami, podziękował im za gorące powitanie, przypomniał o stworzeniu pierwszego seminarium duchownego w Nowej Hiszpanii właśnie w Guadalajarze w 1570 roku, wezwał do szczerego i entuzjastycznego odpowiedzenia na wielkość kapłańskiego powołania, a także do odpowiedzialnego wykorzystania formacji w celu zbliżenia się do Chrystusa poprzez modlitwę, naukę i kształtowanie własnego charakteru, oraz zaprosił do bycia szczerymi i autentycznymi świadkami Chrystusa w dzisiejszym świecie oddając w jego opiekę swoje życie i powołanie.

30 stycznia 1979 – Guadalajara – Spotkanie z Siostrami Klauzurowymi w Katedrze w Guadalajarze
Kolejnym etapem pielgrzymowania Jana Pawła II po Guadalajarze, było spotkanie z zakonnicami klauzurowymi, podczas którego Papież podziękował siostrom za ich życie pełne modlitwy, milczenia i oddania się Chrystusowi, potwierdził ważność życia kontemplacyjnego w dzisiejszym świecie, oraz wskazał na ważność Eucharystii i modlitwy za sprawy dzisiejszego świata.

31 stycznia 1979 – Miasto Meksyk – Spotkanie ze studentami uniwersytetów katolickich
Po powrocie do Miasta Meksyk Jan Paweł II udał się do Bazyliki Matki Boskiej z Guadalupe, gdzie się spotkał ze studentami i podczas przemówienia pozdrowił przedstawicieli wielu uniwersytetów katolickich z całego Meksyku, przypomniał założenie pierwszego uniwersytetu w Nowej Hiszpanii, w Mieście Meksyk w 1551 roku, który jako zadanie miał kształcić we wzroście wiary katolickiej i w innych dziedzinach, oraz wskazał na zadania uniwersytetów katolickich w dzisiejszym świecie: wkład w rozwój Kościoła i społeczeństwa poprzez pracę badawczą i promocję integralnej kultury, kształtowanie naukowe, chrześcijańskie i moralne osób na służbę ludzkości, oraz dawanie chrześcijańskiego świadectwa światu, na koniec przypomniał ważność duszpasterstwa akademickiego we formowaniu młodych ludzi.

DRUGA PIELGRZYMKA DO MEKSYKU (1990)

Czas trwania: 6 – 13 maj 1990 (47 Podróż Apostolska – Meksyk, Curacao)
Główny cel podróży: Beatyfikacja Juana Diego
Odwiedzone miejsca: Miasto Meksyk, Veracruz, Aguascalientes, S. Juan de los Lagos, Durango, Chihuahua, Monterrey, Tuxtla Gutiérrez, Villahermosa, Zacatecas

Program Pielgrzymki:

8 maja 1990 – San Juan de Lagos – Przemówienie na Anioł Pański w Sanktuarium San Juan de Lagos. Podczas refleksji na Anioł Pański, Jan Paweł II przypomniał naukę Kościoła o związku Maryi ze zmartwychwstaniem Jej Syna, wskazał na ważność sanktuarium maryjnego z San Juan de Lagos jako jednego z największych miejsc pielgrzymkowych na terenie Meksyku, oraz podkreślił znaczenie Matki Bożej w naszym codziennym życiu.


TRZECIA PIELGRZYMKA DO MEKSYKU (1993)

Czas trwania: 11 – 12 sierpień 1993 (60 Podróż Apostolska – Jamajka, Meksyk, USA)
Główny cel podróży: Spotkanie ze wspólnotami indiańskimi Ameryki – „Spotkanie dwóch światów”
Odwiedzone miejsca: Merida, Izamal

Program Pielgrzymki:

11 sierpnia 1993 – Merida – Ceremonia powitalna na lotnisku w Meridzie

Na lotnisku w Merida czekało na Jana Pawła II tysiące ludzi, na czele z prezydentem kraju, biskupami i włodarzami miasta i stanu Jukatan. Papież podziękował Bogu za możliwość ponownego odwiedzenia Meksyku, wspomniał poprzednie pielgrzymki i entuzjastyczną wiarę Meksykanów, złożył hołd autochtonicznym mieszkańcom obu Ameryk, a także zachęcił wszystkich do nieustawania w dawaniu świadectwa wiary w codziennym życiu.

11 sierpnia 1993 – Izamal – Spotkanie z Indianami w Izamal
Po uroczystościach związanych z koronacją Matki Bożej Niepokalanie Poczętej, patronki Jukatanu, Jan Paweł II skierował słowa do ponad 6000 zebranych, przede wszystkim Indian, przypominając o wielowiekowej historii Indian na kontynencie amerykańskim, o osiągnięciach kultury Majów, ale także skierował ostre słowa do krajów rozwiniętych, żądając od nich nie skupiania się wyłącznie na osiągnięciu zysków, ale rozwijania solidarności i współpracy z biedniejszymi od siebie.

12 sierpnia 1993 – Merida – Ceremonia pożegnalna Jana Pawła II na lotnisku
Jan Paweł II podziękował za serdeczne przyjęcie na Jukatanie, złożył hołd ludności autochtonicznej, skrytykował niesprawiedliwości wyrządzone Indianom w dziejach historii, zachęcił do odnowienia wiary i do życia nią na codzień, oraz pochwalił kierunki zmian politycznych zachodzących w tym kraju.

CZWARTA PIELGRZYMKA DO MEKSYKU (1999)

Czas trwania: 22–26 styczeń 1999 roku (85 Podróż Apostolska – Meksyk, USA)
Główny cel podróży: Zakończenie Zgromadzenia Specjalnego Synodu Biskupów dla Ameryki – „Rodzi się Nowe Tysiąclecie, umacniajmy wiarę”
Odwiedzone miejsca: Miasto Meksyk

Program Pielgrzymki:

22 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Ceremonia powitalna Jana Pawła II na lotnisku
Papież w swoim przemówieniu podkreślił m. in., iż na zakończenie owocnego i pełnego napięć tysiąclecia będzie prosił Matkę Bożą z Guadalupe, aby w przyszłym tysiącleciu Meksyk, Ameryka i cały świat otworzyły przed sobą pewne drogi braterstwa i pokoju oraz życzył Meksykanom osiągnięcia sukcesów w poszukiwaniu zgody z wszystkimi, gdyż łączy ich przynależność do wielkiego narodu.

22 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Podpisanie dokumentu „Ecclesia in America”
W siedzibie Nuncjatury Apostolskiej w Mieście Meksyk Jan Paweł II podpisał ahortację „Ecclesia in America”, która była podsumowanie Synodu Biskupów Ameryki Łacińskiej, ale także wyznaczała kierunki pracy duszpasterskiej na kontynencie.

23 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Msza Święta w Bazylice w Guadalupe
Msza Święta w Bazylice celebrowana przez Ojca Świętego stanowiła oficjalne zamknięcie obrad Synodu Biskupów Ameryki. W Homilii Papież złożył hołd bohaterskim wysiłkom misjonarzy, którzy pracowali na tym kontynencie przez pięć wieków ewangelizacji, zaapelował, by „Kontynent Nadziei” – jak nazywa się niekiedy tę część świata – stał się „Kontynentem Życia”: Ojciec Święty powiedział między innymi:

To jest nasz krzyk: życie w godności dla wszystkich! Dla wszystkich, którzy zostali poczęci w łonach swych matek, dla dzieci ulicy, dla ludów tubylczych i Afro-Amerykanów, imigrantów i uchodźców, młodych pozbawionych możliwości pracy, dla starych, dla cierpiących wszelkiego rodzaju ubóstwo lub z powodu marginalizacji. Nigdy więcej przemocy, terroryzmu ani handlu narkotykami! Nigdy więcej tortur ani innych form nadużywania władzy! Należy położyć kres niepotrzebnemu szafowaniu karą śmierci! Nigdy więcej wyzysku słabych, dyskryminacji rasowej czy gett biedy! Nigdy więcej!

Na zakończenie uroczystości Papież ogłosił, że święto Matki Bożej z Guadalupe, obchodzone w Meksyku 12 grudnia, będzie odtąd celebrowane we wszystkich Kościołach lokalnych całego kontynentu, a przedstawicielom tych Kościołów wręczył przed końcowym błogosławieństwem egzemplarze adhortacji apostolskiej «Ecclesia in America», zawierającej postulaty i sugestie duszpasterskie niedawnego Synodu.

23 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Spotkanie z Korpusem Dyplomatycznym
Tego samego dnia wieczorem Jan Paweł II spotkał się z prezydentem Meksyku, Ernesto Zedillo oraz z korpusem dyplomatycznym. Przemawiając do 160 dyplomatów Papież skrytykował fakt, że kraje uprzemysłowione, zwłaszcza supermocarstwa, coraz bardziej dominują nad krajami rozwijającymi się. Zwrócił uwagę, że wyścig zbrojeń prowadzony jest nie tylko w celach obronnych. Broń staje się narzędziem agresji w imię ideologii nie respektujących godności człowieka. Jan Paweł II wyraził też ubolewanie z powodu niszczycielskiego działania korupcji w wielu krajach i nie respektowania podstawowych praw człowieka. Nieodzowna jest troska o etyczne postawy w działalności tak społecznej, jak i politycznej.

24 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Msza Święta na autodromie im. Braci Rodriguezów
W tym dniu Ojciec Święty przewodniczył liturgii na stołecznym autodromie im. Braci Rodriguezów. Msza św. zgromadziła 2 mln wiernych z całego kraju i pielgrzymów z całego kontynentu. W homilii Jan Paweł II podkreślił, że wiara w Chrystusa stanowi integralną część kultury duchowej narodu meksykańskiego i nie sposób zatrzeć jej wpływu na historię. Wezwał wiernych, aby nie pozwalali zgasić światła wiary: „Wspierajcie nową ewangelizację, kierując się wskazówkami Kościoła” – wołał. Zachęcił Meksykanów, aby mieli odwagę świadczenia o Ewangelii na ulicach i placach, w dolinach i górach swojego kraju. Podkreślił, że jest to bardzo ważne zwłaszcza teraz, gdy świat zdaje się zapominać o nadprzyrodzonej wartości osoby ludzkiej, o jej godności i wolności, jej nienaruszalnym prawie do życia i nieocenionym darze rodziny. Na zakończenie Ojciec Święty powierzył cały kraj i kontynent opiece i wstawiennictwu Pani z Guadalupe – Gwiazdy pierwszej i nowej ewangelizacji Ameryki.

24 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Spotkanie z chorymi ze Szpitala im. Lopeza Mateosa.
Po południu Jan Paweł II spotkał się z chorymi w szpitalu im. Lopeza Mateosa. Podczas tego wzruszającego spotkania powiedział między innymi: „Czuję się bardzo bliski każdego, kto cierpi, jak również wszystkich lekarzy i pielęgniarek, którzy świadczą swą bezinteresowną pomoc chorym” – powiedział. Prosił ich, aby ofiarowali swe cierpienia za Kościół w Ameryce, za nową ewangelizację. W obliczu tajemnicy cierpienia nigdy nie jesteśmy osamotnieni, ale jest zawsze z nami Chrystus, który nadaje sens naszemu życiu zarówno w chwilach radosnych, jak i w cierpieniu.

25 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Spotkanie na Stadionie Azteków
Rano w siedzibie nuncjatury Papież odprawił Mszę św. dla ok. 300 zaproszonych osób, a później spotkał się z kardynałami, przewodniczącymi 24 Konferencji Episkopatów kontynentu amerykańskiego.
Po południu udał się na Stadion Azteków na spotkanie z przedstawicielami wszystkich pokoleń stulecia, którzy szczelnie wypełnili. 130 tys. wiernych z 36 krajów Ameryki powtarzało wezwanie do Matki Bożej i wymieniało miejsca jej szczególnej czci na kontynencie amerykańskim. Jan Paweł II na specjalnie przygotowanym, obrotowym podium, długo pozdrawiał rozentuzjazmowanych wiernych. Na czterech platformach wzniesionych w narożnikach boiska grupa tancerzy i aktorów pokazała widowisko teatralne pt. «Ameryka, owoc ewangelizacji, kontynent nadziei». W scenografii widoczne były piramidy z Palenque i Teotihuacan oraz katedry z okresu konkwisty, a choreografia oparta była na tańcach indiańskich i hiszpańskich.

W przemówieniu Jan Paweł II raz jeszcze nawiązał do fundamentalnych wartości kontynentu amerykańskiego oraz jego misjonarskiej roli w pierwszym stuleciu zbliżającego się III tysiąclecia. Zwrócił się też z ważnym apelem do ludzi młodych: „Ameryko, masz ważną rolę do spełnienia w budowaniu nowego świata”. Przypomniał, że młode pokolenie powinno uczynić wszystko, by w XXI w., po okrucieństwach minionego czasu, zapanowała jedność w miejsce podziałów, pokój w miejsce wojen, aby powstała cywilizacja miłości.

26 stycznia 1999 – Miasto Meksyk – Ceremonia pożegnalna Jana Pawła II
W godzinach porannych Jan Paweł II odprawił Mszę św. w kaplicy nuncjatury apostolskiej, po czym udał się na lotnisko międzynarodowe stolicy Meksyku, gdzie nastąpiła ceremonia pożegnania. Obecni byli: prezydent Meksyku Ernesto Zedillo Ponce de León, przedstawiciele rządu i parlamentu, członkowie Rady Stałej Konferencji Episkopatu Meksyku z kard. Norberto Riverą Carrerą, nuncjusz apostolski abp Justo Mullor García oraz wielu biskupów, księży i rzesze wiernych. Prezydent skierował do Papieża słowa pożegnania. Ojciec Święty podziękował najpierw za gościnę i przygotowanie wizyty, która — jak stwierdził — odzwierciedla nowy klimat wzajemnego szacunku i konstruktywnej współpracy, jaki zapanował w relacjach między państwem a Kościołem w Meksyku, a później zaapelował do Meksykanów o konstruktywny i owocny dialog społeczny. Powinni w nim uczestniczyć ludzie dobrej woli, niezależnie od przynależności religijnej, etnicznej czy kulturowej. Gdy Papież dziękował Meksykanom za serdeczne przyjęcie, rozległ się okrzyk: „Que se quede!” – „Pozostań z nami!”

PIĄTA PIELGRZYMKA DO MEKSYKU (2002)

Czas trwania: 30 lipiec – 1 sierpień 2002 roku (97 Podróż Apostolska – Kanada, Gwatemala, Meksyk)
Główny cel podróży: Kanonizacja Juana Diego i złożenie hołdu rdzennej ludności obu Ameryk
Odwiedzone miejsca: Miasto Meksyk

Program pielgrzymki:

30 lipca 2002 – Miasto Meksyk – Ceremonia powitalna Jana Pawła II na lotnisku
Po przylocie samolotu prezydent Vicente Fox wygłosił przemówienie powitalne, podczas którego stwierdził między innymi: «Meksyk odwzajemnia ogromną miłość, jaką darzony jest przez Papieża. Kocha go i podziwia. Następca Piotra jest dla niego przykładem miłości, jaka powinna zajmować pierwsze miejsce w sercu każdego człowieka». Ojciec Święty w swoim przemówieniu nawiązał do uroczystości, którym będzie przewodniczył w czasie tej wizyty w Meksyku. Powiedział między innymi: «Jutro z wielką radością dokonam kanonizacji Juana Diego, a pojutrze beatyfikuję dwóch innych waszych współrodaków: Jana Chrzciciela i Hiacynta od Aniołów, wspaniałe przykłady świętości na umiłowanych ziemiach Ameryki, gdzie orędzie chrześcijańskie zostało przyjęte otwartym sercem, przeniknęło jej kultury i wydało obfite owoce». Jan Paweł II podkreślił, że ceni Meksyk, jego bogatą historię i kultury lokalne. Zachęcił Meksykanów, by — zachowując swą tradycyjną wierność Kościołowi — naśladowali świętość rodaków wyniesionych do chwały ołtarzy. Mexico siempre fiel.

31 lipca 2002 – Miasto Meksyk – Kanonizacja Juana Diego w Bazylice Matki Bożej z Guadalupe
W godzinach rannych Ojciec Święty opuścił nuncjaturę i samochodem panoramicznym udał się do bazyliki Matki Bożej z Guadalupe, by tam dokonać kanonizacji bł. Juana Diego Cuauhtlatoatzina. Na początku Mszy św. słowo powitalne wygłosił metropolita Meksyku kard. Norberto Rivera Carrera, a prośbę o dokonanie kanonizacji wypowiedział prefekt Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. José Martins.

Tuż po wygłoszeniu formuły kanonizacyjnej grupa Indian w kolorowych strojach i w pióropuszach na głowach odśpiewała pieśń dziękczynną przy wtórze gry na muszlach i przy wtórze ludowego instrumentu sonayas. Inni Indianie, kołysząc się rytmicznie, ruszyli w procesji w stronę ołtarza. Czterech mężczyzn w białych chłopskich strojach wniosło obraz z wizerunkiem nowego świętego, który został umieszczony pod wizerunkiem Matki Bożej z Gwadelupy. Wszyscy bili brawo, a ze sklepienia bazyliki, w nawiązaniu do cudownego wydarzenia spotkania św. Diego z Matką Bożą w 1531 r., posypały się płatki róż. Kilkusetosobowy chór śpiewał pieśń radości.
W homilii Jan Paweł II podkreślił, że św. Juan Diego jest pierwszym kanonizowanym tubylcem, Indianinem, a wydarzenia z Guadalupe miały ogromne znaczenie dla początków ewangelizacji w Ameryce Łacińskiej. Ze szczególnym aplauzem zostały przyjęte słowa Papieża: «Meksyk potrzebuje Indian, a Indianie potrzebują Meksyku».

Jan Paweł II podkreślił również, że Gwadelupa i Juan Diego „mają głęboki sens kościelny i misyjny oraz stanowią wzorzec doskonale inkulturowanej ewangelizacji”. Przypomniał, że wszyscy wyznajemy Boga, który nie zważa na różnice rasowe czy kulturowe. „Przyjmując chrześcijańskie orędzie bez wyrzekania się swojej tożsamości indiańskiej, Juan Diego odkrył głęboką prawdę nowego człowieczeństwa, w którym wszyscy są wezwani, aby być dziećmi Bożymi w Chrystusie” – powiedział Ojciec Święty. „W ten sposób ułatwił on owocne spotkanie dwóch światów i stał się twórcą nowej tożsamości meksykańskiej, głęboko związanej z Panną z Gwadelupy, której metyskie oblicze wyraża jej duchowe macierzyństwo, obejmujące wszystkich Meksykanów” – dodał.
Na zakończenie liturgii Jan Paweł II poświęcił nowy dzwon dla katedry w Meksyku. Został on odlany z miedzi, brązu i cyny; waży tysiąc kilogramów. Umieszczono na nim napis: «Dzwon ten jest wiernym świadectwem wdzięczności narodu meksykańskiego Trójcy Przenajświętszej i Najświętszej Maryi Pannie za kanonizację Juana Diego».

1 sierpnia 2002 – Miasto Meksyk – Beatyfikacja Jana Chrzciciela i Hiacynta od Aniołów
W sanktuarium Matki Bożej z Guadalupe w czasie uroczystej Liturgii Słowa Ojciec Święty dokonał beatyfikacji dwóch Indian z plemienia Zapoteków, ojców rodzin, którzy 16 września 1700 r. ponieśli śmierć męczeńską, Jana Chrzciciela i Hiacynta od Aniołów. W pięknej liturgii, wzbogaconej licznymi elementami rdzennej kultury, posługiwano się 7 językami tubylców z 5 grup etnicznych, tworzących zróżnicowaną mapę pierwotnej ludności Meksyku.
W homilii Ojciec Święty podkreślił, że nowi błogosławieni zachęcają swoich rodaków, by bronili własnej kultury i języka, a przede wszystkim swej godności dzieci Bożych. „Nowi błogosławieni zachęcają współczesnych Indian do doceniania swoich kultur i języków, a zarazem do wierności wierze w Chrystusa” – powiedział Ojciec Święty w homilii.

Nawiązując do Kazania na Górze z Ewangelii św. Mateusza podkreślił: „Ewangelia nas wzywa, aby się nie zniechęcać w obliczu prześladowań, które od początku są udziałem Kościoła” i przypomniał okoliczności męczeństwa obu błogosławionych. „Kiedy wśród tortur proponowano im wyrzeczenie się wiary katolickiej, a przez to ocalenie życia, odpowiedzieli mężnie: »Skoro raz przyjęliśmy chrzest, pozostaniemy zawsze w prawdziwej religii«”.
Jan Paweł II również podkreślił, że ta beatyfikacja wskazuje na misyjny charakter Kościoła katolickiego, a „nowi błogosławieni, jako owoc świętości pierwszej ewangelizacji wśród Indian Zapoteków, zachęcają ich następców do doceniania swoich kultur”. Papież zwrócił również uwagę, że „obaj błogosławieni są przykładem, jak bez mitologizowania obyczajów swych przodków, można dojść do Boga, nie wyrzekając się własnej kultury, lecz pozwalając, aby oświecało ją światło Chrystusa, które odnawia ducha religijnego najlepszych tradycji ludów”.

Jerzy_Skoryna_destino_meksyk*Jerzy Skoryna – w Meksyku ukończył studia, ożenił się, miał czterech synów i córkę. Niemal od pierwszych chwil pobytu w Meksyku działał na rzecz miejscowych stowarzyszeń i organizacji polonijnych. Pozostając do końca swego życia głęboko religijny swoje życie zawierzył Matce Bożej z Gwadelupy. Spotykał się z najwyższymi dostojnikami watykańskimi, a także kościoła polskiego i meksykańskiego. W 1953 roku, po aresztowaniu Ks. Prymasa Wyszyńskiego, dzięki jego działaniom Prymas Meksyku wezwał we wszystkich kościołach Meksyku do modlitw za Polskę. Pomagał w przygotowaniach kolejnych pielgrzymek papieskich do Meksyku.